منوي اصلي
آخرين دانلودها
آمار سايت
مقالات : 813
مهتدون : 25
کليپهاي صوتي : 353
کليپهاي تصويري : 12
دانلود کتاب : 291
دانلود نرم افزار : 0
بازديد امروز : 311
بازديد کل : 2015872
 
   
لعن کردن
صاحب اثر:   تاريخ درج مقاله:2017-02-06  تعداد بازديد:193
در این مقاله به طور مختصر به تعریف لعن و حکم آن می پردازیم. مؤلف کتاب "لسان العرب" می گوید: لعن یعنی: دوری و طرد از خیر و گفته شده: به نسبت الله، طرد و دوری است و به نسبت مردم، ناسزاگویی و دعاست

بسم الله الرحمن الرحیم

لعن کردن

در این مقاله به طور مختصر به تعریف لعن و حکم آن می پردازیم.
مؤلف کتاب "لسان العرب" می گوید:
لعن یعنی: دوری و طرد از خیر و گفته شده: به نسبت الله، طرد و دوری است و به نسبت مردم، ناسزاگویی و دعاست.
لعن به دو صورت واقع می شود:
1. اینکه کفار و معصیت گران به صورت عام لعن شوند. مثلا بگوید: الله، یهود و نصاری را لعن کند، یا لعنت الله بر کافران و فاسقان و ظالمان یا بگوید: الله، شراب خوار و دزد را لعنت کند. چنین لعنی جایز است و اشکالی ندارد.

ابن مفلح رحمه الله می گوید:
"لعن کردن کفار به صورت عام، جایز است" .
2. اینکه شخص معینی لعن شود چه کافر باشد یا فاسق. مثلا بگوید: لعنت بر فلانی و شخص معینی را ذکر کند. این خودش به دو حالت دارد:
- اینکه بر اساس نص شرعی لعن شده باشد، مانند: ابلیس. یا اینکه بر اساس نص شرعی وارد شده باشد که آن شخص بر کفر از دنیا رفته است، مانند: فرعون، ابولهب، ابوجهل. پس لعن کردن چنین مواردی جایز است.
-
ابن مفلح رحمه الله می فرماید:
"لعنی کسی که با نص شرعی ثابت شده جایز است و اگر شخص آن را ترک کند گناهی بر او نیست" .

- لعن کردن شخص معینی از کافران یا فاسقان که نص شرعی او را به صورت معین لعن نکرده است، مانند: فروشنده ی شراب، ذبح کننده برای غیر الله، کسی که والدینش را لعن کند، کسی که از بدعتگری پشتیبانی کند، کسی که نشانه ها و حدود زمین را جابه جا کند و چیزهای دیگر.
(در این مسأله سه حکم وجود دارد:
• به هیچ وجه جایز نیست.
• فقط در حق کافر جایز است اما برای فاسق جایز نیست.
• جایز است) .
کسانی که آن را جایز ندانسته اند به دلایل متعددی استدلال کرده اند، از جمله:
1. عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت می کند: "زمانی که رسول الله صلی الله علیه وسلم سرشان را از رکوع آخرین رکعت نماز فجر بالا آوردند و پس از گفتن "سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ" گفتند: بارالها! فلان و فلان و فلان را لعنت کن.
پس الله تعالی این آیه را نازل فرمود: {هيچ چيز از امورشان در دست تو نيست، يا توبه ی آنان را می پذيرد يا عذابشان می دهد؛ زيرا آنان ستمکارند} " .


2. از عمر رضی الله عنه روایت است: در زمان نبی صلی الله علیه وسلم مردی به نام عبدالله كه ملقب به حمار (الاغ) بود، وجود داشت. او رسول الله صلی الله علیه وسلم را می ‌خنداند. رسول الله صلی الله علیه وسلم او را به خاطر شرابخواری، حد زده بودند. روزی، همین شخص را (بخاطر شرابخواری) نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آوردند. رسول الله صلی الله علیه وسلم دستور دادند تا او را حَد بزنند. یکی از حاضران گفت: بارالها! او را لعنت کن. چقدر شراب می ‌خورد. رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «او را لعنت نکنید. به الله سوگند می ‌دانم جز اینکه او الله و رسولش را دوست دارد" .

شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله می فرماید:
"به صورت مطلق لعنت کردن کسی که الله و رسولش او را لعنت کرده باشند جایز است، اما لعنت کردن شخص معینی که دانسته شود او بر کفر از دنیا رفته است نیز جایز است، ولی شخص معینی که فاسق باشد لعنت کردنش درست نیست به دلیل نهی نبی صلی الله علیه وسلم از لعنت کردن عبدالله حمار که شراب می نوشید، نهی نمودند درحالی که ایشان شرابخوار را به صورت عام لعن نموده اند و اینکه در مسأله ی لعنت کردن شخص معین زمانی که فاسق یا دعوتگر به سوی بدعت باشد نزاع و اختلاف است" .
شیخ ابن عثیمین رحمه الله می فرماید:

"فرق بین لعنت کردن یک شخص معین با لعنت کردن اهل معصیت و گناه به صورت عام این است که مورد اول (لعن شخص معین) ممنوع است و مورد دوم (لعن اهل معصیت به صورت عام) جایز است. پس اگر بدعتگری را دیدی به او نگو: الله تو را لعنت کند؛ بلکه بگو: لعنت الله بر کسی که از بدعتگذاری را پناه دهد. یعنی به صورت عام. دلیل بر این امر این است که نبی صلی الله علیه وسلم زمانی که عده ای از مشرکان اهل جاهلیت را لعن کردند و فرمودند: (بارالها! فلان و فلان و فلان را لعنت کن) الله تعالی با این آیه {هيچ چيز از امورشان در دست تو نيست، يا توبه ی آنان را می پذيرد يا عذابشان می دهد؛ زيرا آنان ستمکارند}  ایشان را منع نمود. روایت بخاری" .

باید دانیم که لعن کردن زیاد، امری نکوهیده و ناپسند است؛ زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند: "مؤمن، شخصی طعنه زن، بسیار لعن کننده، دشنام دهنده و بد زبان نیست" .
همچنین در روایت دیگر آمده است: "مؤمن، بسیار لعن کننده نیست" .
در حدیثی رسول الله صلی الله علیه وسلم یکی از اسباب رفتن به جهنم را لعنت کردن بسیار برشمرده اند؛ ایشان فرموده اند: "ای جماعت زنان! صدقه بدهید؛ زیرا شما را بیشترین اهل دوزخ دیدم. زنان گفتند: چرا ای رسول الله!؟ فرمودند: زیرا بسیار لعن و ناسپاسی می کنید" .
ابوهریره رضی الله عنه می فرماید: به رسول الله صلی الله علیه وسلم گفته شد: ای رسول الله! بر علیه مشرکان دعا کنید. ایشان فرمودند: همانا من، لعنت کننده مبعوث نشده ام بلکه به عنوان رحمت، مبعوث شده ام"  و در حدیث ابودرداء رضی الله عنه آمده است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: "همانا کسانی که زیاد نفرین می ‌کنند، روز قیامت، گواه قرار نمی ‌گیرند و حق شفاعت هم ندارند" .
و در جای دیگر می فرمایند: "برای شخص صِدیق شایسته نیست که لعن کننده باشد" .
حال چگونه مسلمان راضی می شود که با کثرت لعن کردن، منزله ی صِدیقان و شفاعت کنندگان و گواه دهندگان را در روز قیامت از دست بدهد!!
نووی رحمه الله می فرماید: "(برای شخص صِدیق شایسته نیست که لعن کننده باشد و روز قیامت هم گواه قرار نمی ‌گیرند و حق شفاعت هم ندارند) در این سخن نوعی نهی از لعن کردن نهفته است. کسی که با آن خو بگیرد دیگر در او این صفات زیبا یافت نمی شود؛ زیرا لعن و نفرین کردن به معنای دعا کردن برای دور شدن از رحمت الله تعالی ست و چنین دعایی شایسته ی اخلاق مؤمنانی نیست که الله تعالی در موردشان گفته که با یکدیگر مهربانند و بر نیکی و تقوا تعاون و همکاری می کنند و آنان را مانند ساختمانی است محکم و بمانند یک پیکرند. همانا مؤمن آنچه را که برای خودش می پسندد برای برادرش نیز می پسندد. پس کسی که علیه برادر مسلمانش دعای لعن و نفرین کند و آن دور شدن از رحمت الهی است که نهایت بیزاری و دشمنی می باشد که این غایتی است که مسلمان برای یک کافر می خواهد و علیه او دعا می کند. برای همین در حدیثی آمده است: (لعن مؤمن بمانند کشتنش است) زیرا قاتل او را از منافع دنیایی منع دور می کند و این امر او را از منافع و نعمت های اخروی و رحمت الله تعالی دور می کند. همچنین گفته شده است: معنی (لعن مؤمن بمانند کشتنش است) یعنی در گناه. این معنا واضح تر است" .

آنچه که در نصوص شرعی در مورد لعن کردن اهل معصیت ها مانند دزد، شرابخوار و رباخوار، در نزد جمهور اهل علم بر غیر شخص معین، حمل می شود و لعن شخص معین جایز نیست؛ زیرا احادیث از لعن کردن نهی می کند، چرا که در آن ناسزاگویی و آزار رساندن وجود دارد که باعث ناامیدی از رحمت الله تعالی می شود.
به عنوان مثال: حدیث عبدالله عمرو رضی الله عنهما که می گوید: شنیدم که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: "در نهایت امت من، زنانی خواهند بود که پوشیده های عریان اند و موهای شان بمانند کوهان شتر است. آنان را لعنت کنید، همانا آنان ملعون شدگان هستند" .

این حدیث محمول بر لعن عام است، همان طور که ذکر شد.
پس باید تاجایی که می توانیم از لعن و نفرین کردن دیگران دوری کنیم؛ درست است که این امر، بر اساس رأی جمهور علما، حرام نیست؛ اما کمترین حالت آن این است که از امور مشتبهات می باشد و رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد مشتبهات می فرمایند: "پس هرکس از شبهات پرهیز کند، دین و حیثیتش را حفاظت کرده و هرکس در شبهات واقع شود در حرام واقع شده است" .

همچنین شایسته است که شخص مؤمن برای هدایت و راهنمایی مردم، حریص باشد و در دعوت دادن و نجات آنان کوشا باشد؛ اما با لعن و نفرین کردن این امور تحقق نمی یابد بلکه اگر شخص در این امر زیاده روی کند باعث افزایش نفرت، بی میلی، بیزاری و بغض و کینه می شود.

چه زیباست که انسان، خودش را عادت دهد تا به دیگران دعای خیر و نیکی کند، مثلا بگوید: بارالها! او را هدایت کن. بارالها! او را صالح گردان. بارالها! به او کمک کن و مانند این ها که در آن نفعی برای خودش و دیگران باشد.

قلب ها در بین دو انگشت از انگشتان الله سبحانه و تعالی ست و هرگاه بخواهد آن را دگرگون می نماید پس چه کسی می تواند برای خودش پارسایی و اجتناب از گناه و معصیت را تضمین کند؟! اگر تو از این معصیت ها و گناهان بدوری و الله تو را از آن حفظ نموده پس باید شکر و سپاس الله جل وعلا را بجای آوری و برای خواهران و برادران دینی ات این خیر و نیکی ای را که تو در آن هستی طلب کن و همیشه ای سخن الله متعال را به یاد داشته باش: {شما نيز پيش از اين چنين بوديد، آنگاه الله بر شما منت نهاد} .

همچنین رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند: "هرکس شخص مبتلایی را ببیند و بگوید: (الْحَمْدُ لِلهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلاكَ بِهِ، وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا)  از آن ابتلا، هرچه که باشد تا زمانی که زنده است در امان می ماند" .
این است راهنمایی و ارشاد نبی صلی الله علیه وسلم در سنت و سیرت شان پس به آن چنگ بزنید تا نجات یابی و پیروز گردید.

ترجمه شده همراه با تصرف
ام احمد
https://islamqa.info

 


حديث
اِنَمَا الاَعمَالُ بِالنيَات و اِنَمَا لِکُل امرءٍ مَا نَوَي فمن کانت هجرته الي الله و رسوله فهجرته الي الله و رسوله
همانا اعمال بسته به نيت است و شخص بسته به نيتش بهره مي برد. پس کسي که هجرتش براي خدا و رسول باشد پس هجرتش براي‏ آنهاست
نظرسنجي

مؤثرترین کانال اهل سنت در هدایت شیعیان کدام است؟





خبرنامه